„რატომ ვიმეორებ ერთსა და იმავე სცენარს?“
Updated: Sep 6
ზოგჯერ ცხოვრებაში ადამიანები იცვლებიან, ქალაქები იცვლება, სამსახური იცვლება, ურთიერთობები სრულდება და ახალი იწყება, მაგრამ უცნაურად ერთი და იგივე ემოცია ისევ გვხვდება. თითქოს დეკორაციები სხვანაირია, მსახიობებიც შეიცვალნენ, მაგრამ სცენარი იგივე დარჩა.
ერთ ურთიერთობაში ვერ გაფასებდნენ — შემდეგ ურთიერთობაშიც იგივე განცდა გაჩნდა. ერთი სამსახური დატოვე იმიტომ, რომ შენი შრომა შეუმჩნეველი იყო — ახალ ადგილას რამდენიმე წლის შემდეგ ისევ იმავე მდგომარეობაში აღმოჩნდი. ერთ ადამიანს გაურბოდი, რადგან ზედმეტად მაკონტროლებელი იყო — მოგვიანებით კი სრულიად განსხვავებული გარეგნობისა და ხასიათის ადამიანთან იგივე დინამიკა შეიქმნა.
ასეთ დროს ბუნებრივად ჩნდება კითხვა: რატომ მემართება ისევ იგივე?
ამ გაშლაში პასუხს მხოლოდ ტაროსგან არ ვეძებთ. ოთხი მეტაფორული სიმბოლო წარმოადგენს ოთხ განსხვავებულ ფსიქოლოგიურ სცენარს. აირჩიე ის ბარათი, რომელიც ყველაზე მეტად გიზიდავს, გაღიზიანებს, გაფრთხობს ან უბრალოდ უცნაურ ინტერესს გიჩენს.
დიდხანს ნუ იფიქრებ. პირველი ემოციური რეაქცია საკმარისია.
ბარათი №1 — წრეზე მოძრავი მატარებელი
ბარათი №2 — ცარიელი სკამი
ბარათი №3 — მარიონეტი გაწყვეტილი ძაფით
ბარათი №4 — კიბე, რომელსაც ბოლო არ უჩანს
ახლა გადადი შენს არჩეულ პასუხზე.
თუ აირჩიე №1 — წრეზე მოძრავი მატარებელი
შენი განმეორებადი სცენარის მთავარი თემა შეიძლება იყოს ნაცნობის არჩევა ახლის ნაცვლად.
ერთი შეხედვით უცნაურად ჟღერს. რატომ უნდა აირჩიოს ადამიანმა ის, რაც უკვე არაერთხელ ატკინა?
იმიტომ, რომ ფსიქიკა ყოველთვის სასიამოვნოს არ ირჩევს. ზოგჯერ ის ნაცნობს ირჩევს.
შესაძლოა ცხოვრების ადრეულ ეტაპზე ისწავლე კონკრეტული ემოციური დინამიკა და მოგვიანებით იგი შენთვის იმდენად ნაცნობი გახდა, რომ სრულიად განსხვავებულ სიტუაციებშიც მას ადვილად ცნობ.
მაგალითად, თუ სიყვარული შენთვის ოდესღაც დაკავშირებული იყო მუდმივ ლოდინთან, შეიძლება ზრდასრულ ურთიერთობაშიც განსაკუთრებით ძლიერად მიგიზიდოს ემოციურად მიუწვდომელმა ადამიანმა. თუ აღიარებისთვის მუდმივად რაღაცის დამტკიცება გჭირდებოდა, შეიძლება ისეთი გარემო აირჩიო, სადაც ისევ მუდმივად საკუთარი ღირებულების დამტკიცება მოგიწევს.
აქ ძალიან მნიშვნელოვანი განსხვავებაა: ნაცნობი ყოველთვის უსაფრთხოს არ ნიშნავს.
ზოგჯერ ნაცნობი უბრალოდ ნაცნობია.
შეიძლება მშვიდი და სტაბილური ურთიერთობაც კი თავდაპირველად მოსაწყენად მოგეჩვენოს, რადგან იქ არ არის ის ემოციური დაძაბულობა, რომელსაც სიყვარული დაუკავშირე. შეიძლება მარტივად მოსული შესაძლებლობა საეჭვოდ მოგეჩვენოს, რადგან წარმატება ბრძოლასთან გაქვს დაკავშირებული.
შენი სცენარი შეიძლება განსაკუთრებით ურთიერთობებში ჩანდეს. ადამიანები გარეგნულად სრულიად განსხვავებულები არიან, მაგრამ გარკვეული დროის შემდეგ აღმოაჩენ, რომ ისევ შენ ელოდები, შენ ცდილობ, შენ ამართლებ და შენ ფიქრობ: „იქნებ შეიცვალოს.“
ასეთი სცენარის მთავარი კითხვა არის არა „რატომ მხვდებიან ასეთი ადამიანები?“, არამედ:
„რა არის ამ ადამიანებში ჩემთვის უცნაურად ნაცნობი?“
დაფიქრდი შენს ბოლო რამდენიმე მნიშვნელოვან ურთიერთობაზე ან კონფლიქტზე. არა ადამიანების გარეგნობაზე, არამედ იმაზე, როგორ გრძნობდი თავს მათ გვერდით.
თუ ემოცია მეორდება, სწორედ იქ შეიძლება იმალებოდეს სცენარის გასაღები.
შენი არაცნობიერი ფორმულა შეიძლება იყოს: „ვირჩევ იმას, რაც ვიცი, რადგან უცნობი მაშინაც კი მაშინებს, როდესაც უკეთესია.“
ციკლის შეცვლა იწყება იმ მომენტიდან, როდესაც ძველი „ქიმია“ ბედისწერად აღარ მიგაჩნია.
რას გასწავლის ეს სცენარი: განსხვავება გააკეთო ძლიერ მიზიდულობასა და ჯანსაღ თავსებადობას შორის.
რა გიჭერს წრეზე: ნაცნობი ემოციური დინამიკის უსაფრთხოდ აღქმა.
რა გჭირდება ცვლილებისთვის: საკუთარ თავს მისცე უფლება აირჩიო ის, რაც მშვიდია, თუნდაც თავდაპირველად ნაკლებად დრამატულად გეჩვენებოდეს.
ბარათის გზავნილი: „ყველა გზა, რომელიც ნაცნობად გეჩვენება, სახლში არ მიდის. ზოგჯერ უბრალოდ იმავე წრეზე კიდევ ერთხელ გაგატარებს.“
თუ აირჩიე №2 — ცარიელი სკამი
შენი განმეორებადი სცენარის მთავარი თემა შეიძლება იყოს მიტოვების მოლოდინი.
ცარიელი სკამი ძალიან საინტერესო სიმბოლოა. მასზე არავინ ზის, მაგრამ სწორედ ამიტომ მუდმივად ვუყურებთ — ვინ უნდა იჯდეს იქ?
შესაძლოა შენს ცხოვრებაში განსაკუთრებით მტკივნეული იყოს ადამიანების დისტანცირება, დაგვიანებული პასუხი, ყურადღების შემცირება, ურთიერთობის გაურკვევლობა ან განცდა, რომ ვიღაც შენს გარეშე კარგად გრძნობს თავს.
ასეთ დროს მცირე მოვლენაც შეიძლება გაცილებით დიდ ემოციურ რეაქციას იწვევდეს.
ადამიანმა რამდენიმე საათი არ მოგწერა და გონება უკვე ისტორიას ქმნის: „ალბათ აღარ ვაინტერესებ.“
ვიღაც ნაკლებად ემოციური გახდა და შინაგანი ხმა ამბობს: „აი, იწყება.“
პარტნიორს მარტო ყოფნა მოუნდა და ეს შეიძლება აღიქვა არა როგორც მისი პირადი მოთხოვნილება, არამედ როგორც მოახლოებული დაკარგვის ნიშანი.
ყველაზე საინტერესო კი შემდეგ ხდება.
როდესაც მიტოვების ძალიან გვეშინია, ზოგჯერ გაუცნობიერებლად თავად ვქმნით ისეთ ქცევებს, რომლებიც ურთიერთობას უფრო დაძაბულს ხდის. ვიწყებთ მუდმივ შემოწმებას, ზედმეტ კითხვებს, დადასტურების მოთხოვნას, ეჭვიანობას, ტესტირებას ან პირიქით — წინასწარ ვშორდებით ადამიანს, რათა მან ვერ დაგვასწროს მიტოვება.
შესაძლოა შენს ცხოვრებაში არსებობდეს უცნაური ფორმულა:
„თუ ბოლოს მაინც წახვალ, ჯობია მე წავიდე პირველი.“
ან მეორე ვარიანტი:
„თუ საკმარისად საჭირო გავხდები, ვერ მიმატოვებ.“
ამიტომ შეიძლება ზედმეტ პასუხისმგებლობას იღებდე ურთიერთობაში. ეხმარები, ითმენ, აგვარებ, პატიობ, საკუთარ მოთხოვნილებებს გვერდზე დებ და ბოლოს მაინც გრჩება განცდა, რომ შენს ძალისხმევას შესაბამისი პასუხი არ მოჰყვა.
აქ მთავარი კითხვა ძალიან მარტივი, მაგრამ ღრმაა:
„რას ვაკეთებ იმისთვის, რომ ადამიანი არ წავიდეს, რასაც არასოდეს გავაკეთებდი, მისი დაკარგვის რომ არ მეშინოდეს?“
შესაძლოა სწორედ ამ პასუხში დაინახო, სად მთავრდება სიყვარული და სად იწყება შიში.
ცარიელი სკამი ასევე გთხოვს გაარჩიო ორი რამ: რეალურად მიდის ადამიანი თუ შენ უკვე წინასწარ ცხოვრობ მისი წასვლის სცენარში?
შენი არაცნობიერი ფორმულა: „თუ იდეალური, საჭირო ან შეუცვლელი ვიქნები, არ დამტოვებენ.“
რას გასწავლის ეს სცენარი: კავშირი არ ნიშნავს ადამიანის მუდმივად შენარჩუნებას.
რა გიჭერს ციკლში: დაკარგვის შიშის გამო საკუთარი მოთხოვნილებების დათმობა.
რა გჭირდება ცვლილებისთვის: ურთიერთობაში დარჩე საკუთარი თავის დაკარგვის გარეშე.
ბარათის გზავნილი: „ცარიელი სკამი ყოველთვის მიტოვებას არ ნიშნავს. ზოგჯერ ის უბრალოდ თავისუფალი ადგილია ადამიანისთვის, რომელსაც დარჩენა საკუთარი სურვილით შეუძლია.“და ეს ეხება ნებისმეირ ურთიერთობას.
თუ აირჩიე №3 — მარიონეტი გაწყვეტილი ძაფით
შენი განმეორებადი სცენარის მთავარი თემა შეიძლება იყოს სხვისი მოლოდინებით ცხოვრება და დაგროვილი პროტესტი.
შესაძლოა გარედან დამოუკიდებელი ადამიანი ჩანხარ, მაგრამ მნიშვნელოვან გადაწყვეტილებებში ხშირად ფიქრობ: რას იტყვიან? ვის ეწყინება? ვინ გამაკრიტიკებს? ვინ იმედგაცრუებული დარჩება?
შედეგად შეიძლება ისეთი არჩევანები გააკეთო, რომლებიც ლოგიკურად სწორია, მაგრამ შინაგანად შენი არ არის.
ირჩევ სამსახურს, რომელიც „კარგია“, მაგრამ არ გინდა.
რჩები ურთიერთობაში, რომელიც „უნდა შეინარჩუნო“, მაგრამ აღარ გაბედნიერებს.
თანხმდები პასუხისმგებლობაზე, რომელიც საერთოდ არ გეკუთვნის.
ამბობ „კი“-ს მაშინ, როდესაც მთელი სხეული „არა“-ს გეუბნება.
და შემდეგ ჩნდება პროტესტი.
ზოგჯერ მოულოდნელი.
ადამიანი, რომელიც წლების განმავლობაში ყველას სურვილს ითვალისწინებდა, ერთ დღეს ამბობს: „აღარ მაინტერესებს არაფერი“ და ყველაფერს ერთდროულად ანგრევს.
სწორედ ამიტომ ბარათზე მარიონეტს ერთი ძაფი უკვე გაწყვეტილი აქვს.
ეს არის თავისუფლების პირველი მცდელობა.
მაგრამ აქაც არსებობს საფრთხე: სხვისი კონტროლისგან გათავისუფლების სურვილით შეიძლება მეორე უკიდურესობაში გადავიდეთ და ყველა რჩევა კონტროლად აღვიქვათ.
შენს ცხოვრებაში შესაძლოა პერიოდულად მეორდებოდეს ასეთი ციკლი: მორგება → მოთმენა → დაგროვილი ბრაზი → აფეთქება → დანაშაულის განცდა → ისევ მორგება.
თუ ეს ნაცნობია, პრობლემა ის არ არის, რომ ძალიან რთული ხასიათი გაქვს. შესაძლოა უბრალოდ საკუთარი საზღვარი ძალიან გვიან ჩნდება.
შენი მთავარი კითხვა არის:
„ჩემი ცხოვრების რომელ გადაწყვეტილებას მივიღებდი სრულიად სხვანაირად, არავის აზრის გათვალისწინება რომ არ მჭირდებოდეს?“
ეს არ ნიშნავს, რომ სწორედ ასე უნდა მოიქცე. პასუხი უბრალოდ გაჩვენებს, სად არის ყველაზე დიდი განსხვავება შენს სურვილსა და შენს როლს შორის.
შენი არაცნობიერი ფორმულა: „ჯერ სხვები უნდა იყვნენ კმაყოფილები, შემდეგ შემიძლია მე მოვინდომო რაღაც.“
რას გასწავლის ეს სცენარი: არჩევანის გაკეთება პასუხისმგებლობის შენარჩუნებით.
რა გიჭერს ციკლში: დანაშაულის განცდა, როდესაც საკუთარ თავს ირჩევ.
რა გჭირდება ცვლილებისთვის: პატარა „არა“-ს თქმა მანამდე, სანამ დიდი აფეთქება გახდება საჭირო.
ბარათის გზავნილი: „თავისუფლება ყველა ძაფის გაწყვეტა არ არის. თავისუფლებაა იცოდე, რომელი კავშირი აირჩიე შენ და რომლით დაგაბეს სხვებმა.“
თუ აირჩიე №4 — კიბე, რომელსაც ბოლო არ უჩანს
შენი განმეორებადი სცენარის მთავარი თემა შეიძლება იყოს მარადიული „ჯერ კიდევ არ ვარ საკმარისი“.
შესაძლოა საკმაოდ ამბიციური ადამიანი ხარ. მიზნის მიღწევა შეგიძლია, მაგრამ გამარჯვებით დიდხანს ვერ ტკბები.
ერთ საფეხურზე ადიხარ და მაშინვე შემდეგს უყურებ.
მიაღწიე ერთ მიზანს — ახლა უფრო დიდი გჭირდება.
მიიღე აღიარება — ფიქრობ, რომ ეს საკმარისი არ არის.
გამოიმუშავე მეტი — მაშინვე ჩნდება ახალი ფინანსური ნიშნული.
შეცვალე გარეგნობა — კიდევ რაღაც გაქვს გამოსასწორებელი.
ისწავლე — ჯერ მაინც არასაკმარისად ბევრი იცი.
გარედან ამას შეიძლება მაღალი მოტივაცია ერქვას.
მაგრამ ზოგჯერ წარმატების სურვილის უკან სრულიად სხვა რამ იმალება: იმედი, რომ ერთ დღეს ბოლოს და ბოლოს მიხვალ იმ წერტილამდე, სადაც საკუთარ თავს ეტყვი:
„ახლა საკმარისი ვარ.“
პრობლემა ის არის, რომ კიბეს ბოლო არ აქვს.
თუ საკუთარი ღირებულება მხოლოდ შემდეგ მიღწევაზეა დამოკიდებული, შემდეგი საფეხური ყოველთვის გამოჩნდება.
ამიტომ შენს ცხოვრებაში შეიძლება მეორდებოდეს საინტერესო სცენარი: ძალიან გინდა რაღაც, დიდ ენერგიას ხარჯავ მის მისაღწევად, აღწევ მიზანს, რამდენიმე დღე ან კვირა ბედნიერი ხარ და შემდეგ მოულოდნელად სიცარიელე ჩნდება.
„და ახლა რა?“
მაშინ ახალ მიზანს ქმნი.
ეს თავისთავად ცუდი არ არის. ზრდის სურვილი მნიშვნელოვანი რესურსია. პრობლემა მაშინ იწყება, როდესაც გაჩერება დანაშაულის განცდას იწვევს და დასვენება უსარგებლოდ გეჩვენება.
შეიძლება სხვებსაც ადარებდე საკუთარ თავს. მაგრამ საინტერესოა, რომ შედარებისთვის ხშირად სწორედ იმას ირჩევ, ვინც კონკრეტულ სფეროში შენზე წინ არის. ასე ყოველთვის შესაძლებელია საკუთარი თავისთვის იმის დამტკიცება, რომ ჯერ კიდევ ჩამორჩები.
შენი მთავარი კითხვა ამიტომ ასეთია:
„რას ვცდილობ დავიმსახურო ჩემი წარმატებით — ფულს, თავისუფლებას, აღიარებას, სიყვარულს თუ საკუთარ თავთან უფლებას, რომ ღირებული ვიყო?“
და კიდევ ერთი კითხვა:
„თუ ხვალ არავისთვის არაფრის დამტკიცება აღარ დამჭირდება, ისევ იგივე მიზნები მექნება?“
ამ ორ კითხვაზე პასუხები შეიძლება ერთმანეთისგან სრულიად განსხვავებული აღმოჩნდეს.
შენი არაცნობიერი ფორმულა: „კიდევ ერთ საფეხურზე ავალ და მერე საკუთარ თავს მივცემ უფლებას ბედნიერი ვიყო.“
რას გასწავლის ეს სცენარი: ამბიცია და თვითღირებულება ერთმანეთისგან გამოყო.
რა გიჭერს ციკლში: საკუთარი ფასის მიღწევებით მუდმივად დამტკიცების მოთხოვნილება.
რა გჭირდება ცვლილებისთვის: მიზნების შენარჩუნება ისე, რომ საკუთარი თავის სიყვარული მათი შესრულების პრიზად აღარ აქციო.
ბარათის გზავნილი: „შეიძლება მთელი ცხოვრება კიბეზე ახვიდე და ბოლოს აღმოაჩინო, რომ ის ადგილი, სადაც საკუთარი თავის მიღებას ეძებდი, არცერთ საფეხურზე არ ყოფილა.“
ამ გაშლის მთავარი კითხვა
ახლა შენს მიერ არჩეული ბარათი კიდევ ერთხელ წარმოიდგინე და გაიხსენე სამი სიტუაცია შენი ცხოვრებიდან, რომლებშიც თითქმის ერთი და იგივე ემოცია განიცადე.
ადამიანები შეიძლება განსხვავდებოდნენ. გარემოებები შეიძლება განსხვავდებოდნენ. წლები შეიძლება აშორებდეს ამ მოვლენებს.
მაგრამ მოძებნე ერთი განმეორებადი განცდა.
„ისევ მე უნდა ვიბრძოლო.“
„ისევ მიმატოვებენ.“
„ისევ ვერ ვთქვი უარი.“
„ისევ რაღაც უნდა დავამტკიცო.“
„ისევ ისეთი ადამიანი ავირჩიე, რომელიც ჩემთვის ხელმისაწვდომი არ არის.“
„ისევ ყველაფერს მივაღწიე და მაინც არ მყოფნის.“
სწორედ განმეორებადი ემოცია შეიძლება იყოს ყველაზე მნიშვნელოვანი გასაღები.
შემდეგ დაუსვი საკუთარ თავს კითხვა:
„რა გავაკეთე მე ამ სამ სიტუაციაში ერთნაირად?“
ეს კითხვა გაცილებით მნიშვნელოვანია, ვიდრე „რატომ მემართება ეს ყოველთვის?“, რადგან პირველი მხოლოდ მიზეზს ეძებს, მეორე კი გვაჩვენებს ადგილს, სადაც მომავალში არჩევანის შეცვლა შეგვიძლია.
განმეორებადი სცენარის დანახვა საკუთარი თავის დადანაშაულებას არ ნიშნავს. პირიქით, თუ საკუთარ მონაწილეობას საერთოდ ვერ ვხედავთ, სცენარის შეცვლის ძალაც მთლიანად სხვა ადამიანების ხელში რჩება.
ხოლო როდესაც ერთხელ მაინც ვამჩნევთ მომენტს, სადაც ძველი ავტომატური რეაქცია იწყება, პირველად ჩნდება ახალი შესაძლებლობაც:
„ამჯერად შემიძლია სხვანაირად მოვიქცე.“
და ზოგჯერ მთელი ცხოვრებისეული სცენარის შეცვლა სწორედ ასეთი პატარა, მაგრამ ცნობიერი გადაწყვეტილებით იწყება.
ხვალ თბილისის დროით 21:15 წუთზე არ გამოტოვო "ლუმინარას" დედამიწის საიდუმლოების მე-12-ე სერია.გამოიწერე იუთუბ არხი და მონიშნე შეტყობინება!
მადლობა
მადლობა აბო❤️