სინათლის არხი-დახურული ჯგუფი

IV დღე — ორმაგის კარიბჭე

პრაქტიკა, დავალებები და ტესტი

1. ფსიქოდრამული რიტუალი — „ცარიელი სკამი“

ამ პრაქტიკისთვის დაგჭირდებათ ორი სკამი. დადგით ისინი ერთმანეთის პირისპირ დაახლოებით ერთი მეტრის დაშორებით. პირველი სკამი ეკუთვნის თქვენს ცნობიერ „მე“-ს — იმ ადამიანს, რომელსაც ყოველდღიურ ცხოვრებაში იცნობთ. მეორე სკამი ეკუთვნის თქვენს „მეორე მე“-ს — იმ ნაწილს, რომელიც თქვენს ჩვეულებრივ ხასიათს ეწინააღმდეგება, რომელსაც ხშირად მალავთ, აკონტროლებთ ან საერთოდ არ აღიარებთ.

დაჯექით პირველ სკამზე. რამდენიმე წუთით მშვიდად დარჩით და ყურადღება მიაქციეთ საკუთარ სხეულს. შემდეგ შეხედეთ ცარიელ სკამს ისე, თითქოს იქ უკვე ზის თქვენი მეორე პერსონა. ნუ ეცდებით წინასწარ გადაწყვიტოთ, როგორი უნდა იყოს ის. შესაძლოა მკაცრი იყოს, ირონიული, თავისუფალი, გაბრაზებული, თამამი, ცივი, ამბიციური, ეგოისტური, სექსუალური, ხმაურიანი, მეამბოხე, ნაზი, დაუცველი ან სრულიად განსხვავებული იმისგან, რასაც ელოდით.

პირველი სკამიდან მიმართეთ მას: „მე ვიცი, რომ ჩემში არსებობ. დღეს პირველად მინდა მოგისმინო ისე, რომ არ გაგაჩუმო.“

შემდეგ უთხარით ყველაფერი, რაც მის მიმართ გაქვთ. შეგიძლიათ უთხრათ, რატომ არ მოგწონთ, რატომ გეშინიათ მისი, რატომ არ აძლევთ გამოჩენის უფლებას ან რატომ ფიქრობთ, რომ მისი არსებობა თქვენს ცხოვრებას დააზიანებდა.

ამის შემდეგ ადექით და მეორე სკამზე გადაჯექით.

ეს მომენტი მნიშვნელოვანია. როდესაც მეორე სკამზე დაჯდებით, აღარ ისაუბროთ ჩვეულებრივი საკუთარი თავის სახელით. რამდენიმე წამით შეცვალეთ სხეულის პოზიციაც. დაჯექით ისე, როგორც თქვენი მეორე მე დაჯდებოდა. თუ მას სხვა ტემბრი აქვს, მიეცით საშუალება განსხვავებული ხმით ილაპარაკოს. თუ უფრო პირდაპირია, ნუ გაალამაზებთ მის სიტყვებს.

დაიწყეთ ფრაზით: „მე ის ნაწილი ვარ, რომელსაც შენში ყველაზე ხშირად აჩუმებ.“

შემდეგ გააგრძელეთ: „ჩემში არის ის, რასაც შენ საკუთარ თავს არ აძლევ უფლებას.“

თქვით ყველაფერი, რაც სპონტანურად მოდის.

შემდეგ პირველ სკამზე დაბრუნდით და უპასუხეთ.

ასე რამდენჯერმე შეცვალეთ ადგილები. დიალოგი წინასწარ არ დაგეგმოთ. ერთი სკამიდან შეიძლება გაჩნდეს ბრაზი, მეორიდან — შიში; ერთიდან ბრალდება, მეორიდან — დაცვა; ერთიდან სურვილი, მეორიდან — აკრძალვა.

დიალოგის შუაში მეორე მე-ს დაუსვით ხუთი მთავარი კითხვა:

„რატომ არსებობ ჩემში?“

„რის გაკეთებას ცდილობ ჩემი სახელით?“

„რის უფლებას არ მაძლევ?“

„რა ძალა გაქვს, რომელიც მე მჭირდება?“

„რა მოხდება, თუ შენთვის ჩემს ცხოვრებაში ჯანსაღ ადგილს ვიპოვი?“

პასუხები არ გააანალიზოთ საუბრის დროს. უბრალოდ მიეცით საშუალება გამოვიდეს იმას, რაც მოდის.

რიტუალის ბოლოს დაბრუნდით პირველ სკამზე და უთხარით თქვენს მეორე მე-ს: „შენს ყველა სურვილს არ შევასრულებ, მაგრამ შენს არსებობას აღარ უარვყოფ. მინდა ვისწავლო, როგორ გამოვიყენო შენი ძალა ისე, რომ არც შენ მართავდე ჩემს ცხოვრებას და არც მე დაგამწყვდიო.“

შემდეგ ორივე სკამი რამდენიმე წუთით დატოვეთ ცარიელი. დადექით მათ შორის. ეს ადგილი სიმბოლურად წარმოადგენს მესამე პოზიციას — არა მხოლოდ ცნობიერ „მე“-ს და არა მხოლოდ მის საპირისპიროს, არამედ ადამიანს, რომელსაც ორივე მხარის დანახვა შეუძლია.

პრაქტიკის დასრულებისთანავე ჩაიწერეთ ყველაზე მოულოდნელი სამი წინადადება, რომელიც მეორე სკამიდან თქვით. განსაკუთრებით მონიშნეთ ის სიტყვები, რომელთა თქმაც ჩვეულებრივი საკუთარი თავის სახელით გაგიჭირდებოდათ.

2. დავალება — „ჩემი პოლუსების რუკა“

აიღეთ ფურცელი და შუაზე გაავლეთ ვერტიკალური ხაზი. მარცხენა მხარეს დაწერეთ: „მე, რომელსაც სხვები იცნობენ“, მარჯვენა მხარეს კი: „მე, რომელსაც იშვიათად ვაჩვენებ“.

მარცხენა მხარეს ჩამოწერეთ მინიმუმ 15 თვისება, რომლითაც საკუთარ თავს ჩვეულებრივ აღწერთ. მაგალითად: კეთილი, მშვიდი, პასუხისმგებლიანი, დამთმობი, ძლიერი, სულიერი, მზრუნველი, მოწესრიგებული, დამოუკიდებელი, შრომისმოყვარე.

შემდეგ თითოეულ თვისებას მარჯვენა მხარეს მიუწერეთ მისი შესაძლო საპირისპირო პოლუსი. მშვიდი — გაბრაზებული; დამთმობი — მომთხოვნი; პასუხისმგებლიანი — სპონტანური; ძლიერი — დაუცველი; სულიერი — მატერიალური; მზრუნველი — საკუთარ თავზე ორიენტირებული; მოწესრიგებული — ქაოსური; დამოუკიდებელი — დახმარების მომთხოვნი.

ახლა მარჯვენა სვეტში თითოეული თვისება მონიშნეთ სამი ნიშნიდან ერთ-ერთით: + — ამ თვისებაში ჩემთვის საჭირო ძალას ვხედავ; – — ამ თვისების გამოჩენა ჩემში ძალიან არ მომწონს; ! — ეს თვისება ჩემში არსებობს და მისი აღიარება განსაკუთრებით მიჭირს.

ყველაზე დიდი ყურადღება მიაქციეთ „!“ ნიშნით მონიშნულ თვისებებს. სწორედ აქ შეიძლება იმალებოდეს თქვენი მეორე პერსონის მნიშვნელოვანი ნაწილი.

შემდეგ აირჩიეთ სამი ასეთი თვისება და თითოეულზე დაწერეთ: „ამ თვისების ყველაზე დამანგრეველი ფორმაა...“ და „ამავე თვისების ჯანსაღი ფორმაა...“

მაგალითად, ეგოიზმის დამანგრეველი ფორმა შეიძლება იყოს სხვისი ინტერესების სრული უგულებელყოფა, ხოლო ჯანსაღი ფორმა — საკუთარი საჭიროებების გათვალისწინება. აგრესიის დამანგრეველი ფორმა შეიძლება იყოს თავდასხმა, ხოლო ჯანსაღი ფორმა — მკაფიო საზღვარი. კონტროლის საპირისპირო სპონტანურობის დამანგრეველი ფორმა შეიძლება იყოს უპასუხისმგებლობა, ჯანსაღი ფორმა კი — ყველაფრის წინასწარ დაგეგმვის გარეშე მცირე გადაწყვეტილების მიღება.

ამ დავალების მთავარი მიზანია დაინახოთ, რომ თვისება და მისი დამანგრეველი ფორმა ერთი და იგივე არ არის.

3. დავალება — „ადამიანი, რომელსაც ვერ ვიტან“

აირჩიეთ ერთი ადამიანი, რომლის ხასიათიც განსაკუთრებით გაღიზიანებთ. აუცილებელი არ არის ახლობელი იყოს. შეიძლება იყოს ნაცნობი, თანამშრომელი, საჯარო ფიგურა ან თუნდაც გამოგონილი პერსონაჟი. არ აირჩიოთ ადამიანი, რომელმაც რეალურად ძალადობა ან მნიშვნელოვანი ზიანი მოგაყენათ — ამ სავარჯიშოს მიზანი რეალური საზღვრის დარღვევის „პროექციად“ გამოცხადება არ არის.

ჩამოწერეთ მისი ხუთი თვისება, რომელიც ყველაზე მეტად გაღიზიანებთ. შემდეგ თითოეული თვისების გვერდით დაწერეთ მისი შესაძლო ჯანსაღი ვერსია.

მაგალითად: „თავხედია“ → შესაძლოა თავისუფლად ამბობს საკუთარ აზრს. „ეგოისტია“ → საკუთარ ინტერესს იცავს. „ყურადღების მოყვარულია“ → არ ეშინია ხილვადობის. „ზედმეტად ამბიციურია“ → საკუთარ შესაძლებლობებს დიდ მასშტაბს აძლევს. „ცივია“ → შეუძლია ემოციური დისტანციის შენარჩუნება.

ამის შემდეგ ამ ხუთიდან მონიშნეთ მხოლოდ ერთი თვისება, რომლის ჯანსაღი ფორმაც თქვენს ცხოვრებაში რეალურად გამოგადგებოდათ.

აქ მთავარი კითხვა აღარ არის, მოგწონთ თუ არა ის ადამიანი. მთავარი აღმოჩენა ის არის, შეიძლება თუ არა თქვენი გაღიზიანების მიღმა არსებობდეს თვისება, რომლის უფლებასაც საკუთარ თავს არ აძლევთ.

4. მთავარი 24-საათიანი ექსპერიმენტი — „ერთი დღე ჩემი საპირისპირო მე“

ეს დავალება არ გულისხმობს რადიკალურ, სახიფათო, შეურაცხმყოფელ ან საზღვრების დამრღვევ ქცევას. თქვენ არ უნდა „გახდეთ ცუდი“. უნდა აირჩიოთ ერთი დათრგუნული, მაგრამ ჯანსაღი თვისება და 24 საათის განმავლობაში მისცეთ მას მეტი ადგილი.

თუ ყოველთვის დამთმობი ხართ — ერთხელ მშვიდად თქვით „არა“.

თუ მუდმივად ყველაფერს აკონტროლებთ — ერთი უსაფრთხო გადაწყვეტილება სპონტანურად მიიღეთ.

თუ მუდამ ძლიერი ხართ — ერთ სანდო ადამიანს უთხარით, რომ რაღაცაში დახმარება გჭირდებათ.

თუ მუდმივად სხვებზე ზრუნავთ — დღის გარკვეული ნაწილი მხოლოდ საკუთარ თავს დაუთმეთ.

თუ უხილავად ყოფნას ცდილობთ — ერთხელ გამოთქვით აზრი ისე, რომ საკუთარი თავი არ შეამციროთ.

თუ ზედმეტად სერიოზული ხართ — გააკეთეთ რაღაც მხოლოდ სიამოვნებისთვის და არა შედეგისთვის.

თუ საკუთარ მიღწევებზე არასოდეს საუბრობთ — ერთხელ მიიღეთ კომპლიმენტი მისი გაუფასურების გარეშე.

თუ მუდმივად თავაზიანი ხართ მაშინაც კი, როდესაც გაბრაზებული ხართ — გამოხატეთ უკმაყოფილება მშვიდი და მკაფიო ფორმით.

ექსპერიმენტის დაწყებამდე დაწერეთ: „დღეს ჩემს მეორე მე-ს ვაძლევ უფლებას იყოს...“ და მიუწერეთ არჩეული თვისება.

დღის განმავლობაში ჩაინიშნეთ სამი მომენტი, როდესაც ეს თვისება გამოიყენეთ. თითოეულ შემთხვევაში აღწერეთ რა გააკეთეთ, რას გრძნობდით მანამდე, რას გრძნობდით მოქმედებისას, როგორი იყო რეალური შედეგი და რა აღმოჩნდა განსხვავებული თქვენი მოლოდინისგან.

დღის ბოლოს დაწერეთ: „ყველაზე მეტად მეგონა, რომ მოხდებოდა..., სინამდვილეში კი მოხდა...“

ეს განსხვავება ხშირად აჩვენებს, რამდენად დიდი იყო რეალური საფრთხე და რამდენად დიდი — შინაგანი აკრძალვა.

5. დავალება — „ჩემი მეორე მე-ს საიდუმლო ოთახი“

წარმოიდგინეთ, რომ თქვენს მეორე პერსონას საკუთარ ფსიქიკაში ოთახი აქვს. აღწერეთ ეს ოთახი წერილობით ისე, თითქოს რეალურ ადგილს აღწერთ. როგორია კარი? არის თუ არა ჩაკეტილი? რამდენად დიდია ოთახი? რა ფერია კედლები? არის ფანჯარა? სინათლეა თუ სიბნელე? რა ნივთები დევს? რა იმალება კარადაში? რა დგას მაგიდაზე? არის თუ არა სარკე? რა არის ოთახში ყველაზე ძვირფასი ნივთი?

შემდეგ აღწერეთ, როგორ გამოიყურებოდა ოთახი მაშინ, თუ თქვენი მეორე მე აღარ იქნებოდა დამწყვდეული და ამ თვისებებს ყოველდღიურ ცხოვრებაში ჯანსაღი ადგილი ექნებოდა.

ბოლოს ოთახიდან სიმბოლურად „გამოიტანეთ“ მხოლოდ ერთი ნივთი. ეს შეიძლება იყოს გასაღები, წიგნი, სამკაული, ტანსაცმელი, იარაღის არა რეალური, არამედ სიმბოლური გამოსახულება, ყვავილი, ქვა, სანათი ან ნებისმიერი სხვა საგანი, რომელიც წარმოსახვაში გაჩნდა.

დაწერეთ: „ეს ნივთი ჩემთვის ნიშნავს...“

ნუ მოძებნით უნივერსალურ სიმბოლურ განმარტებებს. მნიშვნელობა უნდა გამომდინარეობდეს თქვენი პირადი ასოციაციიდან.

6. ტესტი — „ჩემი მეორე პერსონა“

ამ ტესტში ქულები არ არის. მისი მიზანია თქვენი შინაგანი ორეულის პერსონიფიცირება. პასუხები სწრაფად დაწერეთ და ზედმეტად ნუ გააანალიზებთ.

1. ჩემი ყოველდღიური პერსონა ყველაზე ხშირად არის: მშვიდი / ძლიერი / კეთილი / პასუხისმგებლიანი / დამთმობი / მზრუნველი / დამოუკიდებელი / სულიერი / მოწესრიგებული / სხვა.

2. ჩემი მეორე პერსონა ყველაზე მეტად არის: თავისუფალი / მკაცრი / მეამბოხე / ამბიციური / სპონტანური / მგრძნობიარე / ეგოისტური / თამამი / დაუცველი / მატერიალური / სხვა.

3. მას ყველაზე მეტად მაშინ ვგრძნობ, როდესაც: გაბრაზებული ვარ / ვინმე მაკონტროლებს / უსამართლობას ვაწყდები / ვიღლები / ვეჭვიანობ / ვიღაცის თავისუფლება მიზიდავს / საკუთარ სურვილზე უარს ვამბობ / მარტო ვარ / სხვა.

4. მისი ყველაზე დიდი სურვილია: თავისუფლება / ძალაუფლება / სიყვარული / სიმშვიდე / აღიარება / მარტოობა / სიამოვნება / ცვლილება / გამოჩენა / გაქცევა / სხვა.

5. ჩემგან ყველაზე მეტად ითხოვს: საზღვრებს / სიმამაცეს / დასვენებას / სპონტანურობას / საკუთარი სურვილის არჩევას / ხილვადობას / სიმკაცრეს / მგრძნობელობის მიღებას / დახმარების თხოვნას / სხვა.

6. ყველაზე მეტად მისი იმიტომ მეშინია, რომ: კონტროლს დავკარგავ / სხვებს არ მოვეწონები / ვინმეს ვაწყენინებ / ჩემი ძველი სახე დაინგრევა / ზედმეტად შევიცვლები / ძლიერ სურვილებს აღმოვაჩენ / სხვა.

ახლა პასუხების მიხედვით შექმენით მისი სრული პორტრეტი.

სახელი: არ არის აუცილებელი ადამიანის ჩვეულებრივი სახელი იყოს. შეიძლება იყოს სიტყვა, მეტსახელი ან თქვენ მიერ შექმნილი სახელი.

ასაკი: რამდენი წლის გეჩვენებათ თქვენი მეორე მე?

სამი მთავარი თვისება: მხოლოდ სამი.

მისი ფრაზა: ერთი წინადადება, რომელსაც ის ყველაზე ხშირად გეტყოდათ.

მისი სიმბოლო: ერთი საგანი, ცხოველი, ბუნებრივი მოვლენა ან გეომეტრიული ნიშანი.

მისი ფერი: პირველი ფერი, რომელიც მას უკავშირდება.

მისი ელემენტი: ცეცხლი, წყალი, ჰაერი ან მიწა.

მისი ძალა: რა შეუძლია მას ისეთი, რაც თქვენს ყოველდღიურ პერსონას უჭირს?

მისი სისუსტე: რა მოხდებოდა, მას რომ მთელი კონტროლი გადასცემოდა?

მისი საჩუქარი: რა ერთი თვისების დაბრუნება შეუძლია თქვენთვის?

7. საბოლოო სამუშაო — „შეთანხმება ორეულთან“

აიღეთ ახალი ფურცელი და ზედ დაწერეთ თქვენი მეორე პერსონის სახელი. შემდეგ დაწერეთ:

„მე აღარ მოგთხოვ გაქრობას. მაგრამ არც ჩემი ცხოვრების მართვის უფლებას გადმოგცემ.“

ამის შემდეგ შეავსეთ ხუთი პუნქტი:

შენში ვაღიარებ... — ჩამოწერეთ სამი თვისება, რომელსაც უკვე ხედავთ.

შენგან ვიბრუნებ... — ერთი ჯანსაღი ძალა, რომელიც აქამდე დათრგუნული იყო.

შენთან ერთად აღარ გავაკეთებ... — ერთი დამანგრეველი ქცევა, რომელსაც ამ მეორე პერსონით ვამართლებდი ან შეიძლებოდა გამემართლებინა.

ჩემს ყოველდღიურ ცხოვრებაში შენთვის ადგილს ვქმნი მაშინ, როდესაც... — კონკრეტული ჯანსაღი ქცევა.

ჩვენი საერთო ძალა არის... — ერთი წინადადებით აღწერეთ, რა იბადება მაშინ, როდესაც ცნობიერი მე და მეორე მე ერთმანეთს აღარ ებრძვის.

ბოლოს ხელი მოაწერეთ არა თქვენი მეორე პერსონის სახელით, არამედ საკუთარი სახელით. ეს დეტალი მნიშვნელოვანია: ორეული თქვენი ცხოვრების ახალი მმართველი არ ხდება. ის ცნობიერ პიროვნებაში ინტეგრირდება.

მეოთხე დღის ბოლოს მონაწილეს უნდა დარჩეს არა განცდა — „ჩემში ორი ადამიანი ცხოვრობს“, არამედ გაცილებით მნიშვნელოვანი გააზრება: „ჩემში არსებობს ურთიერთსაწინააღმდეგო ძალები და მე აღარ მჭირდება რომელიმე მათგანის განადგურება იმისთვის, რომ მთლიან ადამიანად ვიგრძნო თავი.“

მეოთხე კარიბჭის მთავარი აღმოჩენა კი შეიძლება ასე ჩამოყალიბდეს: ხშირად ჩვენი საპირისპირო მე არ ატარებს იმას, რაც უნდა მოვიშოროთ. ის ატარებს იმას, რისი გამოყენებაც ჯერ არ გვისწავლია.