ჩრდილის 10 კარიბჭე მე-6-ე კარიბჭე
ჩრდილის 10 კარიბჭე
VI დღე — პროექციის კარიბჭე
პრაქტიკა, დავალებები და ტესტი
1. მთავარი პრაქტიკა — „სამი სარკე“
ამ პრაქტიკის მიზანია მონაწილემ სამი განსხვავებული ძლიერი ემოციური რეაქცია გამოიყენოს როგორც თვითშემეცნების მასალა: ძლიერი გაღიზიანება ან ზიზღი, ძლიერი აღფრთოვანება და შური. აქ მთავარი პრინციპია, რომ არც ერთი ემოცია ავტომატურად არ ნიშნავს პროექციას. ჩვენ უბრალოდ ვაკვირდებით, რას გვიჩვენებს ჩვენი რეაქციის ინტენსივობა.
აირჩიეთ სამი ადამიანი. პირველი — ადამიანი, რომელიც განსაკუთრებით გაღიზიანებთ ან რომლის მიმართაც ძლიერი უარყოფითი რეაქცია გაქვთ. მეორე — ადამიანი, რომელიც ძალიან აღგაფრთოვანებთ. მესამე — ადამიანი, რომლის მიმართაც შურის, შედარების ან შინაგანი დაძაბულობის განცდა გაქვთ.
პირველ ადამიანთან ჩამოწერეთ სამი თვისება, რომელიც მასში ყველაზე მეტად გაღიზიანებთ. მეორესთან — სამი თვისება, რომელიც ყველაზე მეტად გხიბლავთ. მესამესთან — სამი რამ, რაც მას აქვს, შეუძლია ან წარმოადგენს და რაც თქვენში შედარების განცდას იწვევს. საბოლოოდ მიიღებთ ცხრა თვისებას.
ახლა თითოეულ თვისებაზე შექმენით ოთხსაფეხურიანი ჩანაწერი: რა თვისებას ვხედავ მასში? რას ვგრძნობ ამის დანახვისას? რა არის ამ თვისების ჯანსაღი ფორმა? არსებობს თუ არა მისი რაიმე ფორმა ჩემშიც, თუნდაც სრულიად სხვა სახით?
მაგალითად, თუ ვინმეში „თავხედობა“ გაღიზიანებთ, მისი ჯანსაღი ფორმა შეიძლება იყოს პირდაპირობა ან საკუთარი სივრცის დაცვა. თუ ვინმეში „ეგოიზმი“ გაღიზიანებთ, ჯანსაღი ფორმა შეიძლება იყოს საკუთარი საჭიროებების გათვალისწინება. თუ აღგაფრთოვანებთ ადამიანის თავისუფლება, დააკვირდით სად ზღუდავთ საკუთარ თავს ზედმეტად. თუ შურთ სხვისი პოპულარობა, შესაძლოა თქვენს თავში ხილვადობის სურვილი იყოს, რომელსაც ჯერ მორალურად აკრიტიკებთ.
ამ სავარჯიშოს მთავარი წესი ასეთია: არ თქვათ „თუ მასში ვხედავ, ეს აუცილებლად ჩემშია“. უფრო ზუსტი ფორმულაა: „ეს თვისება ჩემში ძლიერ რეაქციას იწვევს, ამიტომ ღირს გავარკვიო, რას ეხება იგი ჩემს საკუთარ გამოცდილებაში.“
პრაქტიკის ბოლოს ცხრა თვისებიდან მონიშნეთ სამი, რომლებმაც ყველაზე დიდი შინაგანი წინააღმდეგობა გამოიწვია. სწორედ ეს სამი გახდება მომდევნო დავალებების მთავარი მასალა.
2. დავალება — „ჩემი საიდუმლო მასწავლებელი“
აირჩიეთ ადამიანი, რომელიც ამ ეტაპზე ყველაზე მეტად გაღიზიანებთ. არ აირჩიოთ ის, ვინც რეალურად გაყენებთ ზიანს ან სისტემატურად არღვევს თქვენს უსაფრთხოებას. ამ სავარჯიშოს მიზანი არასოდეს არის ძალადობის, მანიპულაციის ან ცუდი მოპყრობის „თქვენს სარკედ“ გამოცხადება.
ფურცლის თავში დაწერეთ ამ ადამიანის სახელი ან ინიციალი. ქვემოთ კი დაწერეთ: „რას ფლობს ეს ადამიანი, რის უფლებასაც საკუთარ თავს არ ვაძლევ?“
შემდეგ დაწერეთ მინიმუმ ერთი გვერდი.
თუ ის ხმამაღალია, შეიძლება თქვენ საკუთარ ხმას აკონტროლებდეთ. თუ ამბიციურია, შესაძლოა თქვენთვის ამბიცია სირცხვილთან იყოს დაკავშირებული. თუ თავდაჯერებულია, შესაძლოა საკუთარი მნიშვნელობის გამოხატვა გიჭირდეთ. თუ თავისუფლად ამბობს „არა“-ს, შესაძლოა თქვენ მუდმივად დათმობაზე მიდიოდეთ. თუ ყურადღებას ითხოვს, შესაძლოა თქვენ საკუთარ ხილვადობას უარყოფდეთ.
შემდეგ დაწერეთ სამი განსხვავება: მისი დამანგრეველი ფორმა არის... ჩემი შესაძლო ჯანსაღი ფორმა იქნებოდა... პირველი პატარა ნაბიჯი ამ თვისების დასაბრუნებლად არის...
ამით მონაწილე სხვისი ქცევის კოპირებას კი არ იწყებს, არამედ ცდილობს მის უკან არსებული ენერგიის საკუთარ ჯანსაღ ფორმაში დაბრუნებას.
3. დავალება — „იდეალიზაციის გაშიშვლება“
აირჩიეთ ერთი ადამიანი, რომელიც ძალიან აღგაფრთოვანებთ. შესაძლოა იყოს ახლობელი, მასწავლებელი, საჯარო პირი, შემოქმედი, ლიდერი ან ადამიანი, რომელსაც პირადად არც კი იცნობთ.
ჩამოწერეთ მისი ათი თვისება, რომლებიც განსაკუთრებით მოგწონთ. შემდეგ თითოეულთან მიუწერეთ: „რისი მტკიცებულება მაქვს, რომ ეს თვისება ნამდვილად მას ეკუთვნის?“
ეს კითხვა მნიშვნელოვანია, რადგან იდეალიზაციის დროს ადამიანს ხშირად იმასაც ვამატებთ, რაც რეალურად არ ვიცით.
შემდეგ მონიშნეთ სამი თვისება, რომელიც თქვენთვის ყველაზე ძლიერი სიმბოლოა. თითოეულზე დაწერეთ: „ამ თვისების რომელი მცირე ფორმა არსებობს ჩემში?“
მაგალითად, თუ აღგაფრთოვანებთ მისი გამბედაობა, გაიხსენეთ სამი შემთხვევა, როდესაც თქვენც გამბედავი იყავით. თუ მისი ინტელექტი, ჩამოწერეთ სად იყენებთ საკუთარ აზროვნებას კარგად. თუ მისი თავისუფლება, სად აკეთებთ არჩევანს საკუთარი წესებით.
ბოლოს დაწერეთ: „ამ ადამიანს აღარ ვთხოვ, ჩემ ნაცვლად ატაროს ჩემი ეს თვისება. მისგან შთაგონებას ვიღებ, მაგრამ ამ ძალის საკუთარ ვერსიასაც ვაღიარებ.“
4. დავალება — „შურის ალქიმია“
აირჩიეთ ერთი ადამიანი, რომლის მიმართაც შურის ან ძლიერი შედარების განცდა გაქვთ. ეს ემოცია არ გაალამაზოთ და არც მორალურად შეაფასოთ.
ფურცელი გაყავით სამ ნაწილად. პირველში დაწერეთ: „რა აქვს მას?“ მეორეში — „რას ნიშნავს ეს ჩემთვის?“ მესამეში — „რისკენ მიმითითებს ეს ჩემს ცხოვრებაში?“
მაგალითად, „აქვს ბევრი ფული“ შეიძლება ნიშნავდეს უსაფრთხოებას, თავისუფლებას ან სტატუსს. „ლამაზად გამოიყურება“ შეიძლება ნიშნავდეს მიღებას, თავდაჯერებას ან ხილვადობას. „აქვს ძლიერი ურთიერთობა“ შეიძლება ნიშნავდეს სიახლოვეს, სტაბილურობას ან კუთვნილებას.
შემდეგ დაწერეთ ერთი მთავარი წინადადება: „შურის უკან ჩემი შესაძლო სურვილია...“
შემდეგ ჩამოწერეთ სამი რეალისტური გზა, რომლითაც ამ სურვილის საკუთარ ვერსიასთან დაახლოება შეგიძლიათ სხვისი დაკნინების ან კოპირების გარეშე.
ამ დავალების მიზანია შური შედარებიდან მიმართულებად გარდაიქმნას.
5. დავალება — „გამეორებადი სახეები“
გაიხსენეთ თქვენი ცხოვრების ბოლო რამდენიმე მნიშვნელოვანი ურთიერთობა ან ახლო ემოციური კავშირი. საჭირო არ არის მხოლოდ რომანტიკული პარტნიორები. შეიძლება იყვნენ მეგობრები, უფროსები, კოლეგები, მასწავლებლები ან სხვა მნიშვნელოვანი ადამიანები.
ჩამოწერეთ მინიმუმ ხუთი ადამიანი და თითოეულთან მიუწერეთ სამი თვისება.
შემდეგ დააკვირდით, მეორდება თუ არა რაიმე ტიპი. მაგალითად: ემოციურად მიუწვდომელი, კონტროლირებადი, კრიტიკული, დამოკიდებული, ქაოსური, ძლიერი, მიუწვდომლად წარმატებული, გადასარჩენი, ცივი, დომინანტური.
ახლა დაწერეთ: „რა როლი მქონდა მე ამ ადამიანებთან?“ მაგალითად: მხსნელი, დამმორჩილებელი, მებრძოლი, დამამტკიცებელი, მომლოდინე, უხილავი, მუდმივად მოსაპოვებელი სიყვარულის მაძიებელი.
შემდეგ დაასრულეთ სამი წინადადება: „ამ ტიპის ადამიანთან ყველაზე ნაცნობი განცდა ჩემთვის არის...“ „ამ ურთიერთობებში ყველაზე ხშირად ვცდილობდი დამემტკიცებინა...“ „თუ ეს სცენარი აღარ განმეორდება, ყველაზე უცნობი ჩემთვის იქნება...“
მიზანი არ არის დაასკვნათ, რომ ყველა წარსული ურთიერთობა „თქვენ შექმენით“. მიზანია საკუთარი განმეორებადი როლის დანახვა.
6. დავალება — „პროექციის უკან დაბრუნება“
აირჩიეთ ერთი ადამიანი, რომელსაც ზედმეტ ძალას ან მნიშვნელობას ანიჭებთ. ეს შეიძლება იყოს ადამიანი, რომლის შეფასებაც თქვენზე ძლიერ მოქმედებს, ვინც შინაგანად ჯერ კიდევ გაკონტროლებთ, ვისთანაც მუდმივად რაღაცის დამტკიცება გინდათ ან ვისი აღიარებაც თქვენთვის ზედმეტად მნიშვნელოვანია.
ფურცელზე დაწერეთ ორი სვეტი. მარცხნივ: „რას ვაძლევ მას?“ მარჯვნივ: „რას ვიბრუნებ ჩემთან?“
მარცხენა მხარეს შეიძლება აღმოჩნდეს: ჩემი ღირებულების განსაზღვრის უფლება, იმის თქმა ვინ ვარ, ჩემი წარმატების შეფასება, ჩემი სილამაზის შეფასება, გადაწყვეტილების უფლება, ჩემი ინტელექტის დადასტურება, ჩემი სიყვარულის ღირსების დადასტურება.
მარჯვენა მხარეს თითოეულს მიუწერეთ ახალი ფორმულა. მაგალითად: „ჩემი ღირებულების საბოლოო განსაზღვრის უფლებას ჩემს ცნობიერ არჩევანს ვუბრუნებ.“
ამ დავალების ბოლოს დაწერეთ: „შენ შეგიძლია გქონდეს აზრი ჩემზე, მაგრამ ჩემი იდენტობის საბოლოო ავტორი აღარ ხარ.“
7. 72-საათიანი დაკვირვება — „ემოციური მაგნიტები“
მომდევნო სამი დღის განმავლობაში დააკვირდით ყველა შემთხვევას, როდესაც ვინმე ძალიან ძლიერ რეაქციას იწვევს. ჩაინიშნეთ მინიმუმ ათი შემთხვევა.
ყოველ ჯერზე დაწერეთ: ვინ იყო ადამიანი, რა გააკეთა, რა ემოცია იგრძენით, რამდენად ძლიერი იყო რეაქცია 0-დან 10-მდე, რა თვისება დაინახეთ მასში, რას გახსენებთ ეს თვისება და რა შეიძლება იყოს ამ რეაქციაში რეალობა და რა — თქვენი პირადი ისტორიის დამატებითი მუხტი.
აქ განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია ბოლო განსხვავება. მონაწილემ უნდა ისწავლოს ორი წინადადების ერთად ტარება: „მისი ქცევა რეალურად არ მომეწონა“ და „ჩემი რეაქციის ინტენსივობა შეიძლება ჩემს ისტორიასაც უკავშირდებოდეს.“
8. ტესტი — „ვისზე ვაპროეცირებ ჩრდილს?“
ყოველი დებულება შეაფასეთ: 0 — საერთოდ არ მახასიათებს; 1 — იშვიათად; 2 — ნაწილობრივ; 3 — ხშირად; 4 — ძალიან ზუსტად მახასიათებს.
A — ავტორიტეტი
ავტორიტეტული ადამიანის შეფასება ჩემზე ძლიერ მოქმედებს.
ხშირად მიჭირს ავტორიტეტის აზრის ეჭვქვეშ დაყენება.
ზოგიერთ ძლიერ ადამიანს ჩემზე იმაზე მეტი გავლენა აქვს, ვიდრე მინდა.
ან პირიქით, ავტორიტეტის ნებისმიერი ფორმა ჩემში ავტომატურ წინააღმდეგობას იწვევს.
B — სიყვარული
ურთიერთობის დასაწყისში ადამიანს ხშირად იდეალიზებულად ვხედავ.
ზოგჯერ პარტნიორს ველოდები, რომ მან ჩემი შინაგანი სიცარიელე შეავსოს.
უარყოფა ან დისტანცია ჩემს თვითღირებულებაზე ძლიერ მოქმედებს.
ურთიერთობაში ადამიანის რეალურ თვისებებს ზოგჯერ იმედებით ვავსებ.
C — სილამაზე
სხვისი გარეგნობა ხშირად ჩემს თვითშეფასებაზე მოქმედებს.
განსაკუთრებით ლამაზ ადამიანებს ხანდახან ზედმეტ თვისებებს მივაწერ.
სხვისი სილამაზე ზოგჯერ შედარებისა და დაძაბულობის განცდას მიჩენს.
გარეგნობასთან დაკავშირებული ძლიერი რეაქციები ჩემში ხშირად მეორდება.
D — ფული
მდიდარი ადამიანების მიმართ ძლიერი დადებითი ან უარყოფითი რეაქცია მაქვს.
ფულს ხშირად ადამიანის ხასიათის მაჩვენებლად აღვიქვამ.
სხვისი ფინანსური წარმატება ჩემს საკუთარ ღირებულებაზე მოქმედებს.
ფულთან დაკავშირებულ ადამიანებს ზოგჯერ სწრაფად ვაიდეალებ ან ვაკრიტიკებ.
E — ძალაუფლება
ძლიერ და გავლენიან ადამიანებს ჩემში ძლიერი ემოცია მოაქვთ.
ძალაუფლება ჩემთვის ან ძალიან მიმზიდველია, ან ძალიან საეჭვო.
ზოგჯერ მიჭირს საკუთარი გავლენის სურვილის აღიარება.
სხვაში დომინანტურობის დანახვა ჩემში ძლიერ რეაქციას იწვევს.
F — სექსუალობა
სხვისი სექსუალური თავისუფლება ჩემში ძლიერი მიზიდულობის ან გაღიზიანების წყაროა.
სექსუალურ თვითგამოხატვასთან დაკავშირებული ადამიანები ხშირად განსაკუთრებულად მამახსოვრდება.
ზოგჯერ სხვაში იმას ვაკრიტიკებ, რისი თავისუფლებაც საკუთარ თავში არ მაქვს.
სექსუალობის თემაზე ჩემი რეაქციები ხშირად უფრო მორალური ხდება, ვიდრე სხვა თემებზე.
G — ინტელექტი
ძალიან ჭკვიანი ადამიანების წინაშე ხან ვპატარავდები, ხან კონკურენციის სურვილი მიჩნდება.
სხვისი ცოდნა ზოგჯერ ჩემს თვითშეფასებას ემუქრება.
ზოგიერთ ინტელექტუალურ ფიგურას თითქმის უცდომელ ავტორიტეტად აღვიქვამ.
ან პირიქით, განათლებული ადამიანების მიმართ სწრაფად ვხდები კრიტიკული.
H — თავისუფლება
ადამიანების თავისუფალი ცხოვრების წესი ჩემში ძლიერ რეაქციას იწვევს.
ზოგჯერ იმას ვაკრიტიკებ სხვაში, რაც ფარულად მეც მინდა.
სპონტანური ადამიანები ერთდროულად მიზიდავენ და მაღიზიანებენ.
სხვისი დამოუკიდებლობა ჩემს საკუთარ შეზღუდვებს მახსენებს.
შედეგების დათვლა
თითოეულ სფეროში შეკრიბეთ ოთხი პასუხი. მაქსიმალური ქულაა 16.
0–5 ქულა — ეს სფერო თქვენთვის შედარებით დაბალი პროექციული მუხტის მატარებელია.
6–10 ქულა — ამ სფეროში პერიოდულად ჩნდება იდეალიზაცია, გაღიზიანება ან შედარება.
11–16 ქულა — ეს სფერო თქვენთვის ძლიერი ემოციური ეკრანია და მასზე დაკვირვება განსაკუთრებით ღირებული იქნება.
მაღალი ქულა არ ნიშნავს, რომ ყველაფერი, რასაც სხვაში ხედავთ, თქვენი პროექციაა. ის მხოლოდ მიუთითებს, რომ ეს თემა თქვენს ფსიქიკაში ძლიერ ემოციურ მნიშვნელობას ატარებს.
თუ მაღალია ავტორიტეტი, სამუშაო დაკავშირებულია საკუთარ შინაგან ავტორიტეტთან. თუ მაღალია სიყვარული, მნიშვნელოვანია განასხვავოთ რეალური პარტნიორი მის შესახებ შექმნილი ხატისგან. თუ მაღალია სილამაზე, ყურადღება გადაიტანეთ შედარებიდან საკუთარი სხეულის ღირებულებასა და თვითაღქმაზე. თუ მაღალია ფული, გამოიკვლიეთ რას ნიშნავს თქვენთვის სიმდიდრე სინამდვილეში. თუ მაღალია ძალაუფლება, გაარჩიეთ დომინაცია ჯანსაღი გავლენისა და ლიდერობისგან. თუ მაღალია სექსუალობა, დააკვირდით საკუთარ აკრძალვებსა და მორალურ შეფასებებს. თუ მაღალია ინტელექტი, გამოიკვლიეთ დამოკიდებულება საკუთარ ცოდნასა და არასაკმარისობის განცდასთან. თუ მაღალია თავისუფლება, შესაძლოა ყველაზე მნიშვნელოვანი თემა იყოს ის, რა ცხოვრების უფლებას არ აძლევთ საკუთარ თავს.
9. საბოლოო სამუშაო — „ჩემი პროექციების რუკა“
აიღეთ ახალი ფურცელი და შუაში დაწერეთ საკუთარი სახელი. გარშემო შექმენით სამი წრე: „ვინც მაღიზიანებს“, „ვინც აღმაფრთოვანებს“, „ვისთანაც თავს ვადარებ“.
თითოეულ წრეში ჩაწერეთ მინიმუმ სამი ადამიანი და მათ გვერდით ერთი მთავარი თვისება. შემდეგ ფერით ან ხაზით დააკავშირეთ ერთმანეთთან მსგავსი თვისებები.
შეიძლება აღმოაჩინოთ, რომ სხვადასხვა ადამიანი ერთსა და იმავე თემას ატარებს: თავისუფლებას, ხილვადობას, ძალაუფლებას, სექსუალობას, წარმატებას, სიმკაცრეს ან თვითდაჯერებას.
ბოლოს დაწერეთ სამი წინადადება: „სხვებში ყველაზე მეტად მაწუხებს...“ „სხვებში ყველაზე მეტად აღმაფრთოვანებს...“ „ჩემში ყველაზე მეტად დაბრუნებას ითხოვს...“
მეექვსე დღის ბოლო ფრაზა იყოს:
„მე აღარ ვთხოვ სხვებს ატარონ ის, რაც საკუთარ თავში ჯერ არ მაქვს აღიარებული. რაც მათია, მათთან ვტოვებ. რაც ჩემია, საკუთარ თავთან ვაბრუნებ.“
მეექვსე კარიბჭის მთავარი მიზანი არ არის ადამიანების „გაშიფვრა“. მიზანია მონაწილემ ისწავლოს ძალიან მნიშვნელოვანი განსხვავება: სხვა ადამიანი შეიძლება მართლა იყოს ისეთი, როგორიც არის, მაგრამ ჩემი რეაქცია მის მიმართ მაინც შეიძლება ჩემზე რაღაც მნიშვნელოვანს მეუბნებოდეს.
მადლიერება