როგორ გავუმკლავდეთ გლოვას? –ეტაპები, გამოსავლის გზები და პრაქტიკული სავარჯიშოები
გლოვა წარმოადგენს ადამიანის ბუნებრივ რეაქციას დანაკარგზე იქნება ეს ახლობლის სიკვდილი, ურთიერთობის დასრულება, ან მნიშვნელოვანი ცხოვრებისეული ცვლილება. მიუხედავად იმისა, რომ გლოვა მტკივნეული და რთული პროცესია, სწორი მიდგომებით შესაძლებელია მისი გადალახვა და შინაგანი სიმშვიდის აღდგენა.
გლოვის 5 ეტაპი – კიუბლერ-როსის მოდელი
ფსიქიატრმა ელიზაბეთ კიუბლერ-როსმა ჩამოაყალიბა გლოვის 5 ძირითადი ეტაპი:
უარყოფა
ადამიანი ვერ იჯერებს მომხდარს და ცდილობს უარყოს რეალობა: „ეს არ შეიძლება იყოს ნამდვილი“.
ბრაზი
ბრაზი შეიძლება მიმართული იყოს საკუთარ თავზე, სხვებზე, ექიმებზე, ღმერთზე: „რატომ მე?“.
ვაჭრობა
ადამიანს უჩნდება იმედი, რომ რაიმე „მონაცვლეობით“ შეძლებს დანაკარგის დაბრუნებას: „თუკი რაღაცას გავაკეთებ, იქნებ ყველაფერი დაბრუნდეს“.
დეპრესია
ადამიანი აცნობიერებს დანაკარგის სიმძიმეს და ეუფლება სევდა, მარტოობა, შიში.
მიღება
ბოლოს ადამიანი ეგუება რეალობას: „ეს მოხდა, და ახლა უნდა გავაგრძელო ცხოვრება“.
როგორ გავუმკლავდეთ გლოვას? – პრაქტიკული მიდგომები
1. არ უარყო გრძნობა
გლოვა ბუნებრივია. ნუ ეცდები იყო „ძლიერი“ ან მარტო ტკივილი იყოს . პირიქით, გრძნობების აღიარება გეხმარება გამოჯანმრთელებაში.
სავარჯიშო:
დაწერე დღიური, სადაც ყოველდღე გამოხატავ, როგორ გრძნობ თავს. კითხვა, რომლითაც დაიწყო შეიძლება იყოს:
„დღეს, ჩემი გლოვის პროცესში, რას ვგრძნობ ყველაზე ძლიერად?“
2. შექმენი რიტუალი ან სიმბოლური ქმედება
მაგალითად, დაწერე წერილი დაკარგულ ადამიანს ან დახატე ის, თუ როგორ იხსენებ მას. ეს სიმბოლურად შიდა დიალოგის ნაწილია და ამსუბუქებს ტკივილს.
სავარჯიშო:დაწერე წერილი ფრაზით:
„რაც გინდოდა, მეთქვა შენთვის და ვერ გითხარი, ეს არის...“
3. გამოიყენე სხეულის თერაპია და სუნთქვა
გლოვა მჭიდროდ უკავშირდება სხეულში დაგროვებულ დაძაბულობას.
სავარჯიშო:დღეში ერთხელ 5 წუთი ჩაისუნთქე ღრმად ცხვირით და ამოისუნთქე პირით. დაუსვი შენს სხეულს კითხვა:
„სად ვგრძნობ გლოვას ყველაზე ძლიერად – გულში, მუცელში, თავში?“შემდეგ კი მოუსმინე ამ ადგილს – სითბოთი, ყურადღებით, გონებით.
4. დაეყრდენი მხარდაჭერას
დაუშვი მეგობრების, ოჯახის, ჯგუფური თერაპიის ან ფსიქოლოგის დახმარება. ერთი გულწრფელი საუბარიც კი შვებას მოგიტანს.
სავარჯიშო:მიწერე ან დაურეკე ერთ ადამიანზე, ვისთანაც თავს უსაფრთხოდ გრძნობ, და უთხარი:
„მინდა გითხრა როგორ ვგრძნობ თავს. უბრალოდ მომისმინე.“
5. მიზნის ხელახალი პოვნა
გლოვის შემდეგ ხშირად ჩნდება ცარიელი სივრცე. აუცილებელია ამ სივრცის შევსება ახალი მიზნებით ან შინაარსით.
სავარჯიშო:
დასვი კითხვა საკუთარ თავს:
„რა აქვს ახლა მნიშვნელობა ჩემთვის? რას ვისწავლე ამ ტკივილიდან?“და ჩამოწერე სამი მცირე ქმედება, რაც შეგიძლია ყოველდღიურად გააკეთო.
გლოვა მტკივნეული, მაგრამ გარდაუვალი გამოცდილებაა. ეს არ არის დაავადება, არამედ შინაგანი რეაქცია დიდი დანაკარგის დროს. მნიშვნელოვანია გავიაზროთ, რომ გლოვის პროცესს არ აქვს „სწორი“ გზა. შენი ტემპი, შენი გრძნობა – ყველაზე სწორია.